ایل قاراپاپاق

تاریخ . آداب . رسوم . فلکلور . منوگرافی

طوایف هشتگانه قاراپاپاق
ساعت ٦:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٦/٤/٢۱  کلمات کلیدی: سولدوز ، قاراپاپاق ، قره پاپاق ، نقده

تیره‌های هشتگانه قره پاپاق

قاراپاپاق قره پاپاق سولدوز سلدوز نقده حسنلو راهدهنه

فرهنگ و مدنیت

در این بخش از نگاهی دوباره، به زمانهای دور دست، تا ایل بزچلو ناچاریم. ایل بزچلو مانند هر ایل دیگر ایران کوچنده و غیر ثابت بود معمولاً ایلات ایران هیچوقت بر ماندن در یک ناحیه اطمینان نداشتند. همانطور که گفته شد، نادر شاه ایل افشار را به چند بخش تقسیم و هر کدام از آنها را به سوئی فرستاد تا هر زمان ممکن بود دستور کوچ ایلی از یک ناحیه به ناحیه دیگر صادر شود.


 

قاراپاپاق در ایروان بیشتر دامدار بود تا کشاورز، هنگام ورود به سلدوز منطقه را مطابق تعداد افراد هر عشیره از عشایر هشتگانه تقسیم می‌کنند، در این تقسیم آنانکه بیشتر با کشاورزی آشنائی داشته‌اند به ناحیه «دشت ماهور»، «ساری تورپاخ» و «کوهپایه ها» می‌روند. و آنان که بیشتر به دامداری می‌پرداخته‌اند «قاراتورپاخ» را انتخاب می‌کنند.

تا جائی که اطلاعات ما اجازه می‌دهد مسکن آنان را در زیر نام می‌بریم:

1ـ سارال: این طایفه در روستاهای، قلعه جوق، دلمه، آق قلعه[1]، گونی[2]، حاج فیروز، شیخ احمد و سارال، ساکن می‌شوند.

2ـ ترکاون: این طایفه به دو بخش تقسیم می‌شده، بخشی در نقده و چیانه و بخش دیگر در «ظلم آباد»[3] و آغابگلو سکنی می‌گزینند، بعدها دو روستای دورگه (دورگل: پاشو بیا) و داش دورگه را نیز تاسیس کرده و در آنجا زندگی می‌کنند.

3ـ شمس الدین لو: در روستاهای: محمد شاه، گورخانه و چقال مصطفی. ممه‌لو، قارا قصاب.

4ـ چاخرلو: در فرخ زاد، توبوز آباد و شریف الدین. خلیفان، شفیع قلعه.

5ـ جان احمد لو: در روستاهای حسنلو، امینلو، شیطان آباد (طالقان امروز) و ورمه زیار (حد فاصل تازه کند جبل و حسنلو گلی)

6ـ قزاق: روستاهای خلیفه لو و شیخ معروف و آده. بهراملو.

7ـ اولاشلو یا اولاشدی: (شکارچیان یا شکارگران) در روستاهای جرت آباد، کوپکلو، شفیع قلعه، تازه قلعه و روستاهائی در دشت ماهور.

8ـ عربلو: در روستاهای، راهدهنه، شونقار، تابیه و روستاهائی در تپه ماهور. و ممیند.

هر کدام از طوایف هشتگانه روستاهائی در دشت ماهور داشته‌اند، یعنی هر کدام در سه بخش سلدوز مناطقی را تحویل گرفته و طوایف در خلال یکدیگر زندگی می‌کنند گویا تنها شمس الدینلو است که مجموعاً در یک قسمت جمع می‌شوند.

همانطور که گفته شد کشاورز پیشه گان بیشتر مشتری دشت ماهور و کوهپایه‌ها بوده‌اند و دیگران خواهان نیزارها و چمنها و باتلاقهای نزدیک بوده‌اند.

بدیهی است از میان صد روستای سلدوز ما توانستیم تنها ساکنین چند روستا را شناسائی کنیم، ساکنین سایر روستاها از دربند تا ممیند برای ما معلوم نیست.

منبع: کتاب ایل قاراپاپاق، تهیه و تنظیم: مهدی (مسعود) رضوی

 -------------------------------------------------------------------------


[1]. در حد فاصل سه راه جاده حسنلو و روستای تازه کند دیم.

[2]. در حد فاصل دلمه و آق قلعه، در پهلوی کوه رو به جلگه.

[3]. ظلم آباد ابتدا در قله کوهی که از دلمه وارد جلگه می‌شود و به «قویروقلی» معروف است قرار داشته سپس به کنار گادار در سیصد متری جنوب «عجملو» منتقل می‌شود و در سیل سال 1348 ویران گردیده به جانب شرق عجملو، پهلوی کوه رحل اقامت افکنده و نام جدید آن «امام کندی» شد.